چکیده مقاله
بیش از نیم قرن است که مردم افغانستان، بهویژه اقشار فقیر، به کشورهای همسایه همچون ایران و پاکستان مهاجرت میکنند. دلایل این مهاجرتها متنوع بوده و از جستجوی معیشت بهتر، تحصیلات عالیتر، درمان مناسبتر و کسب مهارتهای زندگی گرفته تا فرار از جنگ و ناامنی را در بر میگیرد. طی این مدت، بسیاری از مهاجرین افغان موفق شدند شرایط زندگی مناسبی برای خود فراهم کنند و تا حدی در جوامع میزبان ادغام شوند؛ بهگونهای که برخی حتی پیوندهای فرهنگی و اجتماعی عمیقی با این کشورها برقرار کرده و امید بازگشت به افغانستان را از دست دادهاند.