توقیف غیرقانونی در حقوق جزای افغانستان واسناد بین المللی

نویسنده: محمد نبی امیری عبدالخالق فصیحی | دسته‌بندی: جزا و جرم شناسی

عنوان مقاله
توقیف غیرقانونی در حقوق جزای افغانستان واسناد بین المللی
نویسنده
محمد نبی امیری عبدالخالق فصیحی
دسته‌بندی
جزا و جرم شناسی
تاریخ نشر
2025/02/01

چکیده مقاله

یکی از مباحث مهم حقوق جزا، توقیف غیرقانونی است؛ زیرا این پدیده ناقض حقوق و آزادی‌های اساسی افراد است. بنابراین نخستین پرسشی که مطرح شده، این است که ماهیت جرم توقیف غیرقانونی از منظر حقوق جزای افغانستان و اسناد بین‌المللی چیست و میزان همگرایی و واگرایی حقوق جزای افغانستان با اسناد بین‌المللی تا چه اندازه است. ماهیت توقیف غیرقانونی از منظر حقوق افغانستان و اسناد بین‌المللی، هر نوع اقدام غیرقانونی است که منجر به سلب آزادی و ایجاد محدودیت در آزادی دیگران شود و متشکل از سه عنصر قانونی، مادی یعنی سلب آزادی و ایجاد محدودیت دیگران (فعل) یا رها نکردن اشخاصی که مدت قانونی حبس آن‌ها سپری شده است (ترک فعل) و عنصر معنوی است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که حقوق جزای افغانستان در اصل برائت، اصل منع گرفتاری خودسرانه، اصل شخصی بودن جرائم و مجازات، دستگیری به روش قانونی، بررسی ضرورت و عدم ضرورت توقیف، از اسناد بین‌المللی پیروی کرده است و در بعضی موارد هم متاوت‌تر از آن است؛ مثل دستگیری با هدف رسیدن به امر غیرقانونی، سوءنیت نهاد توقیف کننده، غفلت در اعمال قوانین مربوطه. این تحقیق با روش تحلیلی و توصیفی، همین اشتراکات و افتراقات را در این دو منبع بررسی کرده است.

مشاهده مقاله (159) بازگشت به مقاله‌ها

کلمات کلیدی

توقیف غیرقانونی حقوق جزای افغانستان اسناد بین‌المللی اصل برائت مصونیت
مقالات مرتبط

بیشتر ببینید

بررسی آثار اشتباه در قرارداد در نظام حقوقی افغانستان و ایران

بدون تردید یکی از اصول حاکم بر قراردادها، اصل حاکمیت اراده است. اراده طرفین وقتی منتهی به یک قرارداد صحیح و نافذ می شود که سالم بوده و عاری از هر عیبی باشد. یکی از عیوب اراده، اشتباه است. منتهی در خصوص اینکه اشتباه چه تاثیری بر سرنوشت قرارداد دارد، باید بین فروض مختلف تفکیک قائل شد. در پژوهش حاضر آثار اشتباه در نظام حقوقی افغانستان و ایران به طور تطبیقی مورد بررسی قرار گرفته است. در تحقیق حاضر که مبتنی بر روش توصیفی ـ تحلیلی بوده، این نتیجه به دست آمده است که در نظام حقوقی افغانستان و ایران اشتباه به‌عنوان عیب اراده زمانی در قرارداد مؤثر است که مربوط به عنصر قصد و رضا باشد. به علاوه اشتباه زمانی دارای آثار حقوقی است که: 1) اساسی باشد؛ 2) در قلمرو تراضی قرار گیرد؛ 3) معارض با حسن نیت نباشد، که این شرط سوم فقط در نظام حقوقی افغانستان مورد تنصیص واقع‌شده است؛ بنابراین، با توجه به مبنای موردپذیرش نظام حقوقی افغانستان و ایران آثار اشتباه منحصر به بطلان و خیار فسخ قرارداد است. بر اساس لطمه‌ای که اشتباه به قرارداد می‌زند؛ اگر عنصر قصد را که مفهوم منجز است از میان برداشت، سبب بطلان قرارداد است و اگر عنصر رضا را که یک مفهوم مشکک است، معیوب کرد، سبب خیار فسخ قرارداد می‌شود و عدم نفوذ هیچ‌گاه به‌عنوان اثر اشتباه موردپذیرش نیست.

198 بازدید 0 دانلود

تحلیل تطبیقی اجهاز و بیمارکشی ترحمی در گفتمان فقهی

اجهاز و بیمارکشی از روی ترحم (تسریع در مرگ بیماران محتضر یا لاعلاج)، از موارد عدم جواز قتل در شرع و از مصادیق قتل عمد محسوب می‌شود. برخی با تأکید بر حق انتخاب فرد بر مردن و حق مرگِ با عزت، این پدیده را هدفی خیرخواهانه و اخلاقی و جایز می‌شمارند؛ اما از نظر فقهی به دلیل ارزش حیات مخلوقات و حرمت شدید قتل، بیمارکشی ترحمی، قتل نفس تلقی شده و مطلقاً حرام است. در اسلام بیمار محتضر نه‌تنها مالک بدن خود نیست، بلکه چنین فردی مالک اموال خود هم نیست. لذا اگر پزشک بر اساس اظهارات وی در چنین شرایطی تصمیم‌گیری کند، امری به دور از عقل و منطق است و نمی‌توان به استناد درخواست مریض در چنین شرایطی مرتکب قتل نفس گردید. بررسی‌های این تحقیق نشان می‌دهد که در گفتمان فقهی؛ بیمارکشی ترحمی یک خرده‌گفتمان محسوب می‌شود که دلایل اخلاقی، ماهیت وجود انسان، مرگ و زندگی پیرامون آن فصل‌بندی و آثار فقهی گستردهٔ آن موضوعیت و معنایابی می‌گردد.

166 بازدید 0 دانلود

مبانی عنصر روانی جرم در حقوق موضوعه و اسلام

در گذشته‌ها انسان بدون در نظر داشت وضعیت روحی و روانی‌اش و صرفاً بر اساس انتساب فیزیکی و مادی رفتار مجرمانه، قابل مجازات بود؛ اما امروزه عنصر روانی جرم یکی از مهم‌ترین و کلیدی‌ترین مباحث حقوق جزا شمرده می‌شود. لذا بر اساس آن، مسئولیت جزایی تنها در صورتی بر مرتکبِ رفتار مجرمانه تحمیل می‌شود که او این رفتار را با علم و آگاهی، اراده آزاد و قصد انجام داده باشد. هدف این مقاله، جواب به این سؤالات است که چرا عنصر روانی جرم، برای توجیه مسئولیت جزایی بر مرتکب رفتار مجرمانه، لازم است؟ مبانی و سیر تحول آن با توجه به نظریه‌های مطرح در مکاتب حقوق جزا کدام است؟ این مفهوم در مکتب اسلام، از چه جایگاهی برخورداراست؟ جواب به این سؤالات ما را کمک خواهد کرد که بیشتر به اهمیت این رکن مهم حقوق جزا، پی ببریم و در تحلیل و ارزیابی رفتار مجرمانه از شاخص‌های آن بهره گیریم تا شخص بی‌گناهی به ناحق مجازات نشود و گناهکاری هم از مجازات بازنماند. تحلیل مبانی عنصر روانی از آنجا ضروری است که درک مفاهیم آن، به دلیل ذهنی بودن اجزای آن (علم و آگاهی، اراده، قصد و انگیزه)، دشوارتر از دو عنصر دیگر (قانونی و مادی) است. برخورد ما نسبت به این عنصر، نیز وابسته به این است که ما نسبت به این عنصر به نظریات کدام‌یک از مکاتب فکری حقوق جزا باورمند هستیم. از طرف دیگر یکی از منابع مهم قوانین جزایی ما احکام دین مقدس اسلام و فقه اسلامی است، در حالی که مفاهیم عنصر روانی و اجزای آن، بسیار پیش‌تر از مکاتب فکری حقوق موضوعه، در حقوق جزای اسلام به شکل مفصل و با دقت زیادی تحلیل و تثبیت شده و قابل‌تأمل است. برای همین مبانی عنصر روانی در مکتب حقوقی اسلام نیز به گونه مختصر تحلیل و بررسی شده است.

152 بازدید 0 دانلود